سنگ نگاره انسان بالدار پاسارگاد


انتشار : ۰۶ آبان , ۱۴۰۰


انسان بالدار پاسارگاد,کوروش هخامنشی,تور پاسارگاد شیدرخ تراولانسان بالدار پاسارگاد,کوروش هخامنشی,تور پاسارگاد شیدرخ تراول

 

مجموعه باستانی پاسارگاد در استان فارس، 80 کیلومتری تخت جمشید اولین پایتخت امپراتوری هخامنشی بود که در سال 500 قبل از میلاد توسط کوروش بزرگ، بنیانگذار این امپراتوری ساخته شده است. این مجموعه نه تنها نمادی از فرهنگ و اقتدار ایرانیان باستان است بلکه باعث غرور و افتخار همه ما ایرانیان می باشد.

مجموعه پاسارگاد از بخش های مختلفی چون کاخهای خصوصی و عمومی، باغهای ایرانی و آرامگاه کوروش تشکیل شده است. دروازه ها و کاخ های پاسارگاد با نقوش و سنگ نگاره های زیبایی تزیین شده بودند که هرکدام معنا و مفهمومی را القا می کنند. یکی از نقش برجسته های قابل توجه در پاسارگاد سنگ نگاره انسان بالدار است که برخی آن را به کوروش نسبت می دهند. در ادامه همراه ما باشید تا درباره رازهای نگفته این سنگ نگاره بیشتر بدانیم.

 

سنگ نگاره انسان بالدار کجاست؟

سنگ نگاره انسان بالدار از سالم ترین و زیباترین نقوش برجسته در پاسارگاد است که مفاهیم عمیقی را در خود نهفته دارد. این سنگ نگاره تنها نقش کامل بجای مانده از نقوش پاسارگاد است که بر روی باقی مانده جرز درگاه شمال شرقی تراشیده شده است و از بالای سر تا کف پا در حدود 2 متر و 35 سانتی متر است که با تاج ویژه آن 2 متر و 90 سانتی متر بلندی دارد. در بالای این سنگ نگاره، سنگ نوشته ای به سه زبان قرار داشته که سیاحان اروپایی از آن نام برده اند. این سنگ نوشته در بردارنده جمله" من کوروشم شاه هخامنشی" بوده و همین باعث شده که برخی نقش انسان بالدار را به کوروش نسبت بدهند.

 

توصیف سنگ نگاره انسان بالدار

این سنگ نگاره مردی را نشان می دهد که ریشی انبوه دارد، ردایی بلند پوشیده و تاجی بر سر گذاشته است. سنگ نگاره 4 بال دارد که رو به سوی مرکز کاخ دارد. عناصر تزیینی و هنری سنگ نگاره بسیار زیبا، معنادار و چشم گیر است. تاج مرد بالدار روی شاخ های بلند و تاب دار قوچ وحشی قرار گرفته در حالی که دو مار کبری پشت به هم کرده که هریک گویی را که نماد خورشید دارد بر سر دارند و تاج را درمیان گرفته است. سه دسته گل نی بخش اصلی تاج را که هریک گوی خورشید را بر فراز دارند و با پر شترمرغ احاطه شده اند، تشکیل داده اند. انتهای این سه دسته گل را سه گوی بزرگ خورشید پوشانده. بالها با ظرافت و زیبایی خاصی دو سوی مرد قرار گرفته در حالی که دو بال به سوی آسمان و دو بال به سمت زمین گسترده اند. اندام این مرد با ردایی بلند و حاشیه دار پوشانده شده که مزین به گلهای رز است.

دست ها یکی به سوی جلو و دیگری در امتداد بال به سوی بالا قرار گرفته اند، در حالی که پاها برهنه هستند. تصویر انسان بالدار به صورت نیم رخ حجاری شده است و رو به سمت چپ یعنی به داخل و سمت مرکز تالار دارد. علاوه بر چهره، بدن و پاهای مرد نیز به سمت راست است.

 

در شکل گیری این سنگ نگاره، مفهومی از هنر و فرهنگ های ملت های مختلف که در آن زمان از تمدن های بزرگ دنیا بوده اند، استفاده شده است. برای مثال تاج مرد بالدار الهام گرفته از سرزمین مصر است. این تاج بصورت سه طبقه طراحی شده که برخی کارشناسان آن را مفهومی از سه گانگی فرهنگ مزدیسنا( گفتار نیک، کردار نیک و پندار نیک) می دانند. لباس و ردای بلند مرد همچون لباس عیلامی ها و بال ها ریشه در فرهنگ آشوری دارد. نمونه ای از این تاج نیز که فلزی و به احتمال زیاد طلا بوده است، در هنر آشور نیز دیده شده است که می توان به "نگهبان بالدار و جادویی" کاخ سارگون دوم در خرس آباد اشاره کرد. شاپور شهبازی معتقد است که بالهای این سنگ نگاره نشانه ای از فر کیانی است که شاهان ایرانی به تایید او برای فرمانروایی نیاز داشته اند.

شاخ قوچ که نمادی از فر کیانی است یادآور فرمانروایی کوروش بر 4 گوشه جهان است. سنگ نوشته های 3 زبانه به خط میخی تا سال 1243 خورشیدی بالای نقش برجسته قرار داشتند و پس از آن ناپدید شدند. کتیه در 4 سطربوده ، دو سطر اول به زبان پارسی باستان و دو سطر بعدی به زبانهای عیلامی و بابلی بوده با مضمون" من کوروش شاه هخامنشی ام!"

 

مفهوم و معنای سنگ نگاره انسان بالدار

اکثر مورخان و باستان شناسان در تفسیر مفهوم جزییات سنگ نگاره نظرات مشابه دارند، آنها معتقدند که بال در نقوش برجسته انسان نماد ایزدی است و در مفهوم قدرت و محافظت به نشانه آزادی و استعلای جهان مادی و ارتباط با آفریننده بکار می رود.

گریشمن بالهای نقش برجسته را نمادی از تسلط کوروش بر چهارجهت ( شرق، غرب، شمال و جنوب) می دانسته است.

سنگ نگاره انسان بالدار به شخصیت ذوالقرنین در قرآن کریم نیز نسبت داده شده، همچون که مولانا ابوالکلام آزاد مفسر هندی و علامه طباطبایی این تفسیر را بیان کرده اند. دوالقرنین به معنی صاحب دو شاخ بعنوان پادشاهی جهانگیر و دادگر در قرآن کریم یاد شده و این خصوصیات در کوروش بزرگ نیز وجود داشته و باعث شده آنها را یکی بدانند.

 

سوالات و نظرات خود را درباره این مطلب با ما به اشتراک بگذارید

عضویت در خبرنامه شیدرخ تراول

مطالب مرتبط و خواندنی امروز

کاخ صدستون کجاست؟

از پاسارگاد، پایتخت کوروش چه می دانید؟


امتیاز 0از 5 (0 رای)