استوانه کوروش، اولین منشور حقوق بشر


انتشار : ۲۳ اردیبهشت , ۱۴۰۰


منشور کوروش شیدرخ تراولمنشور کوروش شیدرخ تراول

 

 

کوروش بزرگ را می توان به جرئت معروف ترین و محبوب ترین پادشاه ایرانی دانست. تا جاییکه اگر از هر ایرانی بخواهیم از بین شخصیت های تاریخی یکی را نام ببرد تقریبا تمام افراد ابتدا نام کوروش را به زبان می آورند. کوروش بزرگ که موسس یکی از بزرگترین امپراتوری ها در طول تاریخ جهان است، علاوه بر قدرت و شکوه امپراتوری هخامنشیان بخاطر عدل و انصاف نیز شهرت دارد. در کتابهای تاریخی از رفتارهای عدالت جویانه او نسبت به اقوام مختلف بسیار نوشته اند اما مهم ترین سند مکتوب درباره عدالت ورزی کوروش را در استوانه یا منشور کوروش می توان یافت. استوانه ای گلی که به عنوان اولین منشور حقوق بشر شناخته شده است. در ادامه این مطلب به این سند تاریخی خواهیم پرداخت و اطلاعات کاملی از این اثر تاریخی با ارزش ارائه می کنیم. پس تا انتها با ما همراه باشید.

 

تماس با کارشناسان تور

 

مختصری از زندگینامه کوروش بزرگ

صحبت درباره زندگینامه کوروش بسیار طولانی است و در مقاله ای دیگر به طور مفصل به آن می پردازیم. در اینجا تنها خلاصه ای از زندگی این پادشاه قدرتمند ایران زمین را بیان می کنیم چرا که موضوع صحبت امروز ما درباره استوانه کوروش است.

کوروش بزرگ یا کوروش دوم بنیانگذار و نخستین پادشاه هخامنشیان بود که به مدت 30 سال در بین سالهای 559 تا 529 قبل از میلاد حکمرانی میکرده است. پدر کوروش ، کمبوجیه شاه انشان وحاکم قوم پارس بود و مادرش ماندانا دختر آستیاگ، فرمانروای مادها بود. او در سده پنجم پیش از میلاد با سرنگون کردن سلسه مادها و تصرف هگمتانه، اولین گام را برای تاسیس یک امپراتوری قدرتمند برداشت. در ادامه فتوحاتش به لیدیه، آسیای صغیر، زرنگ، هرات، خوارزم، باخترو ... لشکر کشید و تمام این مناطق را به امپراتوری هخامنشیان الحاق کرد. از مهم ترین فتوحات کوروش لشکرکشی به بابل در عراق امروزی بوده که داستان آن به طور کامل در استوانه کوروش آمده است. بر اساس کتاب تاریخی هرودوت، کوروش بزرگ در جنگ با ماساژتها کشته شده و در مقبره اش در پاسارگاد به خاک سپرده شد.

کوروش برای پارسیان همچون یک پدر، در نزد بابلیان برگزیده مردوک و در نزد یهودیان، مسح شده خداوند بود . او همواره به سنت ها و ادیان سرزمین های فتح شده احترام میگذاشت و با شاهان مغلوب هیچگاه با خشونت رفتار نمیکرد.

 

رزرو هتل، بلیط و خدمات سفر

 

درباره استوانه یا منشور کوروش

استوانه یا منشور کوروش تنها سند مفصلی است که از او به جا مانده است. این استوانه گلی 22/5 سانتی متر طول و 11 سانتی متر عرض دارد که جنس آن از خاک رس می باشد، نوشته های آن به زبان بابلی در 45 سطر و متعلق به سال 538 پیش از میلاد است. این استوانه در سال 1879 توسط هرمزد رسام در حفاری های معبد مردوک در بابل کشف شد و اکنون در موزه بریتانیا نگهداری می شود.

کوروش بزرگ پس از شکست دادن نبونید و تصرف بابل دستور داد که این سند تاریخی نوشته شود که به شرحی از تصرف شهر بابل بدون خونریزی و به صورت آشتی جویانه و همچنین از مقام و منصب کوروش می پردازد.

این استوانه گلی، کهن ترین سند کتبی از دادگستری و مراعات حقوق بشر در تاریخ ایران و جهان است که مایه سرفرازی همه ما ایرانیان است. منشور کوروش تا بحال به چندین زبان ترجمه شده و مورد تحقیق دانشمندان کشورهای مختلف قرار گرفته است.

در سال 1971 میلادی، سازمان ملل متحد استوانه کوروش را به همه زبان های رسمی سازمان منتشر کرد و نمونه ای از این استوانه را در سازمان ملل در شهر نیویورک قرار داد.

 

تور بانوان شیدرخ تراول

 

داستان فتح بابل توسط کوروش

در تاریخ باستان همواره در منطقه بین النهرین یا عراق کنونی تمدن ها و حکومت های بزرگی چون بابل و آشور وجود داشتند. این ملیت ها قدرتمند، ثروتمند و جنگجو بودند. قدرت گرفتن هخامنشیان در مرکز ایران، سرآغازی برای تصرف این سرزمینها و ملیت ها توسط اقوام ایرانی بود.

امپراطوری بابل در سده پنجم پیش از میلاد در اوج قدرت بود و حاکم بابل، نبونید با گرفتن مالیات های زیاد و بی اعتنایی به خدای بابل(مردوک) باعث رنجش مردمان بابل شده بود.

کوروش بزرگ در سال 539 قبل از میلاد با ارتشی مجهز و منظم به سمت بین النهرین حرکت کرد و از دجله گذشت. شهر بابل دارای قلعه ها و دیوارهای بسیار مستحکم و غیر قابل نفوذ بود و تصرف آن در ابتدا امری غیر ممکن به نظر می رسید.بنابراین کوروش دستور داد که مسیر رود دجله را تغییر دهند زیرا رود دجله از داخل شهر بابل عبور میکرد. کم شدن جریان آب باعث شد که سربازان کوروش بتوانند وارد شهر بابل شوند و نگهبانان قلعه را غافلگیر کنند. سپاهیان کوروش با شکوه فراوان وارد شهر شدند و مورد حمایت مردم بابل قرار گرفتند. کوروش در بابل نیز همچون دیگر فتوحاتش با مردم رفتاری نیکو داشت، او پس از ورود به شهر به معبد بزرگ بابل رفت و در آنجا به مانند رسم بابلی ها تاج گزاری کرد.

 

متن استوانه کوروش

متن استوانه حاوی روایتی از فتح بابل توسط کوروش با گفتاری از مردوک، خدای بابلی در مورد جنایتهای نبونید، آخرین پادشاه کلدانی آغاز می شود. در ادامه روایتی از جستجوی مردوک برای یافتن یک حاکم شایسته و انتساب کوروش به عنوان حکمران جهان و فتح بابل بدون خونریزی توسط کوروش آورده شده است. در سطرهای بعدی کوروش به معرفی خود می پردازد و اعلام می کند که صلح را برقرار می کند و بازسازی معبدها را دوباره از سر میگیرد، به بازسازی شهر میپردازد و تبعیدشدگان را به سرزمینشان برمیگرداند.

متن منشور این چنین است:

«منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه دادگر، شاه بابل، شاه سومر و اکد، شاه جهان، پسر کمبوجیه،شاه بزرگ.... آنگاه که بدون جنگ و پیکار وارد بابل شدم، همه مردم گامهای مرا با شادمانی پذیرفتند.

در این بارگاه پادشاهان بابل بر تخت شهریاری نشستم، مردوک(خدای بابلیان) دلهای پاک مردم بابل را متوجه من کرد...زیرا من او را ارجمند و گرامی داشتم.

ارتش بزرگ من به آرامی وارد بابل شد.

نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این شهر و این سرزمین وارد آید.

برده داری را برانداختم و به بدبختی های آنها پایان بخشیدم...

من فرمان دادم که هیچ کس اهالی شهر را از هستی ساقط نکند.

فرمان دادم که همه مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند و کسی آنان را نیازارد.

خدای بزرگ از کردار من خوشنود است....

او برکت و مهربانیش را ارزانی داشت.

ما همگی شادمانه و در صلح و آشتی مقام بلندش را ستودیم...

من همه شهرهایی را که ویران شده بود از نو ساختم.

فرمان دادم تمام نیایشگاه هایی را که بسته شده بود،بگشایند.

همه مردمانی را که پراکنده و آواره شده بودند، به سرزمین خود برگرداندم و خانه های ویران آنان را آباد کردم، باشد که دلها شاد گردد و هرروز در پیشگاه خدای بزرگ، برایم زندگانی بلند خواستار باشند...

من برای همه مردم جامعه ای آرام مهیا ساختم و صلح و آرامش را به تمامی مردم اعطا کردم.

من به تمام سنت ها و ادیان بابل و اکد و سایر کشورهای زیر فرمانم احترام می گذارم.

تا زمانی که من زنده ام هیچکس اجازه ندارد اموال و دارایی های دیگری را با زور تصاحب کند.

اجازه نخواهم داد کس دیگری را مجبور به انجام کار بدون دریافت مزد کند.

هیچ کس نباید بخاطر جرمی که اقوام یا بستگان او مرتکب شده اند تنبیه شود.

من جلوی برده داری و برده فروشی از زن و مرد را می گیرم و کارکنان دولت من نیز چنین کنند تا زمانیکه این سنت زشت از روی زمین برچیده شود.

شهرهای ویران شده در آنسوی دجله و عبادتگاه های آنها را خواهم ساخت تا ساکنین آنجا که به بردگی به بابل آورده شده اند بتوانند به خانه و سرزمین خود بازگردند.»

 

تور سالمندان شیدرخ تراول

 

 

منشور کوروش در ایران

در سال 1971 منشور کوروش علیرغم مخالفت دولت وقت بریتانیا برای چند روز به ایران آورده شد و به نمایش درآمد. بار دیگر در سال 2010 این منشور تحت تدابیر امنیتی وارد تهران شد و به همراه آن ویترین نمایش آن نیز آورده شد و برای 4 ماه در ایران بود. مذاکره برای انتقال این اثر تاریخی از سال 2005 آغاز شده بود.

 

برای کسب اطلاعات تاریخی،فرهنگی،هنری و....از ایران و جهان به مجله گردشگری شیدرخ تراول مراجعه فرمایید

 

سوالات و نظرات خود را درباره این مطلب با ما به اشتراک بگذارید

 

عضویت در خبرنامه شیدرخ تراول


امتیاز 2.00از 5 (1 رای)